Cerkiew Budesti Josani – odkryj jedną z najpiękniejszych drewnianych cerkwi UNESCO w Europie
Jednak to nie wszystko. Oprócz drewnianej zabudowy wiejskiej, największą ozdobą miejscowości są dwie cerkwie: Josani (dolna) oraz Susani (górna). W tym wpisie skupiamy się na tej pierwszej, która wyróżnia się nie tylko historią, ale i unikalną architekturą.
Historia cerkwi św. Mikołaja – od XVII wieku do dziś
Cerkiew św. Mikołaja w Budești Josani została wybudowana w 1643 roku. Co ciekawe, powstała w miejscu wcześniejszej świątyni, co podkreśla ciągłość religijną tego miejsca. Datowanie budowli potwierdzono również badaniami dendrochronologicznymi, które wskazują na zimę 1642–43 jako moment pozyskania drewna.
Na przestrzeni wieków świątynia była wielokrotnie odnawiana. Już w 1922 roku przeprowadzono pierwszy większy remont, a w latach 30-tych dobudowano zakrystię przy cmentarzu. Pomimo tych zmian cerkiew zachowała swój pierwotny charakter, co czyni ją jeszcze bardziej wyjątkową.
W 1999 roku została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako jedna z ośmiu drewnianych cerkwi Marmaroszu (Maramureszu). To wyróżnienie podkreśla jej znaczenie nie tylko lokalne, ale również światowe.
Budesti Josani: Architektura, która wyróżnia się w całym regionie
Cerkiew św. Mikołaja to monumentalna, jednonawowa świątynia drewniana o wymiarach około 8,5 na 17,7 metra. Została wzniesiona z dębowych belek osadzonych na kamiennej podmurówce, co zapewniło jej trwałość przez wieki.
Najbardziej charakterystycznym elementem jest wieża z hełmem i czterema małymi wieżyczkami na rogach. Co istotne, jest to jedyna taka konstrukcja w całym Marmaroszu. Dzięki temu cerkiew wyróżnia się na tle innych drewnianych świątyń regionu.
Dodatkowo budowla posiada klasyczny układ: przednawie (pronaos), nawa oraz ołtarz. Wejście znajduje się od strony zachodniej, co jest typowe dla tego typu obiektów sakralnych.
Wnętrze pełne sztuki i symboliki
Wnętrze cerkwi zachwyca bogactwem dekoracji. Znajdziemy tutaj malowidła ścienne z 1762 roku autorstwa Alexandru Ponehalschiego, jednego z najważniejszych malarzy ikon w regionie.
Na ścianach przedstawiono sceny z życia Chrystusa oraz motywy ze Starego Testamentu. Co więcej, wnętrze zdobią liczne ikony malowane na drewnie i szkle, z których najstarsze pochodzą nawet z XV wieku.
Na szczególną uwagę zasługuje ikonostas oraz ołtarz główny z początku XIX wieku, wykonany w stylu barokowym przez Ianoșa Oprișa. Całość tworzy spójną i niezwykle klimatyczną przestrzeń. Ponehalschi wykonał także wiele innych ikon oraz malowidła samego ikonostasu.
Budesti Josani: Ciekawostki, które warto znać
Cerkiew Budești Josani kryje także interesujące pamiątki historyczne. Przechowywana jest tu zbroja Pintea Haiduca – legendarnego bohatera ludowego z XVIII wieku. Znajduje się tu również flaga Ferenca II Rakoczego, który walczył przeciwko Habsburgom.
Co więcej, sama nazwa Budești pojawia się już w dokumentach z 1361 roku, co pokazuje, jak długą historię ma ta miejscowość.
Dlaczego warto odwiedzić Budești?
Budesti Josani to miejsce, które łączy w sobie historię, architekturę i żywą tradycję. Dzięki temu każdy znajdzie tu coś dla siebie. Z jednej strony mamy unikalną drewnianą cerkiew wpisaną na listę UNESCO oraz mniejszą drewnianą cerkiew Budesti Susani (cerkiew górną), a z drugiej autentyczną kulturę regionu Maramuresz.
Dlatego jeśli interesują Cię drewniane zabytki, góry i mniej oczywiste kierunki podróży, koniecznie wpisz Budești na swoją listę.
Źródło:
[1] https://www.romanianmonasteries.org/
Drewniane dziedzictwo – cerkwie, kościoły, skanseny itp.
Ten artykuł jest częścią cyklu poświęconego drewnianej architekturze. Na Travelseries znajdziesz szczegółowe opisy zabytkowych cerkwi, kościołów, dzwonnic oraz parków etnograficznych nie tylko z Polski. Jeżeli chcesz zobaczyć pełny przewodnik po tej wyjątkowej części dziedzictwa kulturowego, przejdź do strony głównej projektu.
→ Przejdź do przewodnika „Drewnianym szlakiem”
Uwielbiam odkrywać miejsca, w których nie byłem. Chodzę po górach i podróżuję. Interesuje mnie historia, sport oraz etnografia. Zajmuję się także genealogią rodzinną.
Jeżeli masz ochotę wesprzeć moją pracę wirtualną kawą ☕ — poniżej możesz to zrobić. Dziękuję!
