Zamek Czorsztyn – jedna z najpiękniejszych ruin w polskich górach, którą musisz zobaczyć
Jeżeli interesują Cię podróże, zamki czy drewniana architektura regionu, to Czorsztyn zdecydowanie warto wpisać na swoją listę.
Początki zamku – XIII i XIV wiek
Historia zamku sięga XIII wieku. Początkowo istniała tu drewniano-ziemna warownia o nazwie „Wronin”, związana z działalnością Świętej Kingi oraz klarysek ze Starego Sącza.
Następnie w XIV wieku zamek przeszedł w ręce królewskie. Szczególną rolę odegrał Kazimierz Wielki, który rozbudował warownię i przekształcił ją w murowany zamek.
W tym czasie obiekt pełnił ważne funkcje:
- chronił granicę państwa,
- kontrolował szlaki handlowe na Węgry,
- pełnił rolę komory celnej.
Co więcej, był także miejscem postoju władców podróżujących na południe Europy.
Rozwój i przebudowy – XV do XVII wiek
W kolejnych wiekach zamek rozwijał się, choć sytuacja polityczna nie zawsze była stabilna. W XV wieku oddano go w zastaw, jednak starostowie dbali o jego rozbudowę.
Największe zmiany nastąpiły w XVII wieku. Szczególnie wyróżnił się Jan Baranowski, który w latach 30-tych XVII wieku przeprowadził gruntowną modernizację.
Wtedy powstała m.in. charakterystyczna baszta, znana dziś jako Baszta Baranowskiego. Jednocześnie zamek dostosowano do użycia broni palnej, co było kluczowe w tamtym okresie.
Wojny i upadek zamku – XVII i XVIII wiek
Historia Czorsztyna była burzliwa. W 1651 roku zamek odegrał rolę podczas powstania Aleksander Kostka-Napierski.
Z kolei w czasie potopu szwedzkiego schronienie znalazł tu Jan II Kazimierz.
Niestety, kolejne wydarzenia doprowadziły do upadku warowni. W XVIII wieku zamek został splądrowany podczas walk, a w 1790 roku uderzenie pioruna wywołało pożar, który zniszczył zabudowania.
Ponieważ brakowało środków na odbudowę, zamek stopniowo popadał w ruinę.
Romantyzm i odkrycie ruin – XIX wiek
W XIX wieku ruiny zaczęły przyciągać artystów i podróżników. Stały się symbolem przemijania oraz dawnej świetności Rzeczypospolitej.
Co ciekawe, klimat miejsca inspirował twórców epoki romantyzmu. Podkreślano jego dzikość, historię oraz niezwykłe położenie nad doliną Dunajca.
Czorsztyn dziś – turystyka i ochrona przyrody
Obecnie zamek znajduje się na terenie Pienińskiego Parku Narodowego i jest jedną z największych atrakcji regionu.
Co więcej, po utworzeniu Jeziora Czorsztyńskiego w latach 90-tych miejsce zyskało jeszcze większe walory krajobrazowe.
Z murów zamku można podziwiać:
- jezioro i zaporę,
- zamek w Niedzicy,
- Pieniny Spiskie,
- a przy dobrej pogodzie także Tatry.
Dodatkowo warto wiedzieć, że zamek wpisano do rejestru zabytków już w 1968 roku.
Architektura i układ zamku
Zamek składał się z trzech części:
- zamku dolnego,
- zamku średniego,
- zamku górnego.
Do dziś zachowały się fragmenty murów, relikty pomieszczeń oraz baszta Baranowskiego. Badania archeologiczne ujawniły także pozostałości wieży obronnej oraz liczne artefakty.
Trasa zwiedzania prowadzi przez wszystkie poziomy zamku, a jej zwieńczeniem jest taras widokowy.
Przyroda i unikalne gatunki
Okolice zamku są cenne nie tylko historycznie, ale również przyrodniczo. Już w 1921 roku teren objęto ochroną.
Występują tu rzadkie gatunki roślin, w tym pszonak pieniński – endemit charakterystyczny dla tego regionu.
Dlatego spacer po okolicy to nie tylko podróż w czasie, ale także kontakt z unikalną przyrodą.
Legendy i ciekawostki
Zamek Czorsztyn skrywa wiele tajemnic. Jedna z legend mówi o ukrytym skarbie w podziemnych korytarzach.
Inna opowieść wspomina o zatopionym mieście, którego dzwony podobno słychać w okolicy jeziora.
Takie historie sprawiają, że zwiedzanie staje się jeszcze bardziej fascynujące.
Dlaczego warto odwiedzić Zamek Czorsztyn?
Zamek Czorsztyn jest miejscem, które łączy historię, naturę i niezwykłe widoki. Z jednej strony miejsce to oferuje bogate walory historyczne, natomiast z drugiej strony jednocześnie zachwyca malowniczym krajobrazem, dzięki czemu stanowi wyjątkowe połączenie przeszłości i natury.
Dlatego też, jeżeli planujesz wyjazd w Pieniny, warto koniecznie dodać to miejsce do swojej listy, ponieważ pozwoli Ci ono w pełni doświadczyć zarówno historii, jak i piękna otaczającej przyrody.
Informacje praktyczne
Dni otwarcia zamku w Czorsztynie:
Godziny otwarcia:
- 1 października – 30 kwietnia:
10:00–15:00 (z wyjątkiem poniedziałków) - 1 maja – 30 września:
9:00–18:00 (codziennie)
Dni zamknięcia:
- 1 stycznia
- 1 listopada
- Boże Narodzenie
- Wielkanoc
Parking przy zamku
Głównym przeznaczeniem parkingu zlokalizowanego na terenie uroczyska „Zamek Czorsztyn” jest zapewnienie turystom zmotoryzowanym możliwości bezpiecznego pozostawienia pojazdów na czas zwiedzania ruin. Korzystanie z parkingu jest płatne, zgodnie z obowiązującym cennikiem ustalonym przez jego operatora.
Parkować można także nie tylko tutaj, gdyż niedaleko znajdują się inne prywatne parkingi. Ceny są oczywiście różne.
Źródło:
[1] Strona Pienińskiego Parku Narodowego: https://piepn.gov.pl/
Uwielbiam odkrywać miejsca, w których nie byłem. Chodzę po górach i podróżuję. Interesuje mnie historia, sport oraz etnografia. Zajmuję się także genealogią rodzinną.
Jeżeli masz ochotę wesprzeć moją pracę wirtualną kawą ☕ — poniżej możesz to zrobić. Dziękuję!
