Zamek Blatnica – historia, ruiny i szlaki turystyczne w Wielkiej Fatrze
Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1300 roku. Wówczas należał on do Piotra z Brezovicy. Już wtedy pełnił funkcję strażnicy i punktu kontrolnego nad handlem w regionie.
Położenie i znaczenie strategiczne warowni
Zamek wzniesiono na wyraźnej przełączce w grzbiecie Pekarová. Oddziela ona Kotlinę Turczańską od Doliny Gaderskiej w paśmie Wielkiej Fatry. Od wschodu i północy wzgórze chroniły strome, skaliste urwiska. Natomiast od strony południowo-zachodniej teren był łagodniejszy, dlatego właśnie tam poprowadzono drogę dojazdową.
Co istotne, położenie zamku umożliwiało kontrolę całej okolicy. Wraz z zamkiem Zniev strzegł on dostępu do Kotliny Turczańskiej.
Zmiany właścicieli i utrata funkcji obronnej
Po śmierci magistra Donča w 1335 roku zamek przeszedł w ręce królów węgierskich. Przez kolejne dekady zarządzali nim żupani turczańscy. Sytuacja zmieniła się pod koniec XIV wieku, gdy zadłużony Zygmunt Luksemburski zaczął oddawać zamki w zastaw.
W 1414 roku Blatnica trafiła do Pongráca z Liptowskiego Mikulasza. Następnie przejęli ją m.in. Piotr Komorowski oraz ród z Necpál. W tym czasie zamek stopniowo tracił znaczenie militarne. Coraz częściej pełnił funkcję rezydencji administracyjnej.
Rozbudowa przez Révayów i burzliwe XVII stulecie
W 1540 roku zamek stał się własnością potężnego rodu Révayów. W drugiej połowie XVI i na początku XVII wieku rozbudowali oni warownię. Powstał zamek dolny z nowymi budynkami mieszkalnymi, basztami i murami przystosowanymi do broni palnej.
Jednak mimo modernizacji Blatnica nie oparła się kolejnym konfliktom. W 1605 roku zajęli ją powstańcy Stefana Bocskaya, a w 1619 wojska Gabriela Bethlena. W latach 70-tych XVII wieku zamek przejęli kurucowie Emeryka Thököly’ego.
Pożary, powstania i ostateczny upadek
Największe zniszczenia przyniósł wielki pożar z 1703 roku, który wybuchł podczas powstania Franciszka Rakoczego. Ogień strawił znaczną część zabudowań. Révayowie odzyskali zamek dopiero w 1708 roku, po klęsce powstańców pod Trenczynem.
Choć w 1744 roku podjęto próbę remontu, znaczenie zamku już nie wróciło. Kolejny pożar w 1760 roku przypieczętował jego los. Od 1790 roku Blatnica była opuszczona i zaczęła popadać w ruinę.
Architektura zamku Blatnica
Najstarsza część zamku składała się z masywnej, cylindrycznej wieży o średnicy około 9,5 metra. Pełniła ona funkcję obronną i strażniczą. W XIV i XV wieku powstało założenie dwuwieżowe z budynkiem mieszkalnym pomiędzy nimi.
Z czasem rozwinęły się kolejne podzamcza, mury obronne oraz przekopy. W XVI wieku wnętrza przykryto sklepieniami, a wieże przystosowano do artylerii. Dzięki temu Blatnica przez pewien czas pełniła rolę centrum majątkowego Révayów.
Ruiny zamku Blatnica dziś
Obecnie ruiny zamku Blatnica znajdują się na wysokości 685 m n.p.m., około 2 km na północ od wsi Blatnica. Zachowały się fragmenty murów zamku górnego, obie wieże oraz pozostałości podzamczy.
W ostatnich latach przeprowadzono prace zabezpieczające i częściową rekonstrukcję. Dzięki temu ruiny są bezpieczne dla turystów i zachowują swój historyczny charakter.
Jak dotrzeć do zamku Blatnica?
Do ruin zamku można dotrzeć wyłącznie pieszo. Najpopularniejsze trasy to:
- żółty szlak turystyczny z wsi Blatnica – około 45–50 minut,
- krótki spacer z szosy Blatnica – Necpaly – około 15–20 minut.
Trasa jest malownicza i prowadzi przez zalesione zbocza Wielkiej Fatry.
Dlaczego warto odwiedzić Zamek Blatnica?
Zamek Blatnica to idealne miejsce dla miłośników historii, architektury i górskich wędrówek. Ruiny oferują piękne widoki, ciszę oraz wyjątkową atmosferę dawnych czasów.
Jeśli planujesz wycieczkę na Słowację, koniecznie wpisz Blatnicę na swoją listę.
Uwielbiam odkrywać miejsca, w których nie byłem. Chodzę po górach i podróżuję. Interesuje mnie historia, sport oraz etnografia. Zajmuję się także genealogią rodzinną.
Jeżeli masz ochotę wesprzeć moją pracę wirtualną kawą ☕ — poniżej możesz to zrobić. Dziękuję!
