Wieża zegarowa w Krośnie
Wieża Zegarowa w Krośnie to jeden z najważniejszych zabytków miasta. Znajduje się w samym centrum, tuż przy farze-bazylice pw. św. Trójcy. Od wieków pełniła funkcję dzwonnicy, a jednocześnie stanowiła istotny punkt orientacyjny na mapie Krosna. Dziś przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów.
Początki budowy wieży w XVII wieku
Wieżę wzniesiono w latach 1637–1658. Powstała z fundacji Roberta Portiusa, zamożnego krośnieńskiego mieszczanina pochodzenia szkockiego. Inwestycja była ściśle związana z odbudową kościoła pw. św. Trójcy po pożarze, który wcześniej zniszczył świątynię.
Co istotne, do budowy dzwonnicy wykorzystano kamień z rozebranych murów miejskich. Dzięki temu wieża stała się symbolem nowego etapu w dziejach miasta, a jednocześnie zachowała materialne ślady jego dawnych fortyfikacji.
Architektura i wygląd Wieży Zegarowej
Wieża Zegarowa w Krośnie mierzy 38 metrów wysokości. Zwieńcza ją charakterystyczny baniasty hełm z galeryjką widokową. Ponadto obiekt wyposażono w zegar wieżowy oraz latarnię, które przez wieki pełniły funkcję praktyczną i reprezentacyjną.
Na samym szczycie kopuły umieszczono wiatrowskaz w kształcie monstrancji. Ten detal podkreśla sakralny charakter budowli i jej ścisły związek z pobliską farą. Z biegiem czasu wieża mogła również pełnić rolę punktu obserwacyjnego dla straży ogniowej.
Dzwony i mechanizm zegarowy
We wnętrzu wieży, na czwartej kondygnacji, zawieszone są trzy dzwony: Jan, Maryan i Urban. Obok nich znajduje się mechanizm zegarowy wykonany przez Michała Mięsowicza, wybitnego krośnieńskiego zegarmistrza.
Najbardziej znanym dzwonem jest Urban. Robert Portius ufundował go na cześć papieża Urbana VIII. Dzwon odlali ludwisarze Stefan Meutel z Niemiec oraz George Olivier z Anglii. Waży około 2,5 tony i wydaje dźwięk w tonie cis¹. Co więcej, jest jednym z największych historycznych dzwonów w Polsce.
Na dzwonie widnieją inskrypcje łacińskie oraz plakietka z gmerkiem fundatora. Przedstawia ona trzy gwiazdki, książkę i miecz, które symbolizują wiedzę, wiarę i siłę.
Wieża jako atrakcja muzealna
Z czasem Wieża Zegarowa zyskała także funkcję muzealną. We wnętrzu znajduje się ekspozycja poświęcona producentom fajek, zegarów oraz dzwonów, w tym znanej rodzinie Felczyńskich. Wystawa stanowi część stałej oferty Muzeum Rzemiosła w Krośnie.
Dodatkowo, w sezonie letnim, w przestrzeni hełmu wieży prezentowane są wystawy czasowe. Dzięki temu obiekt łączy funkcję zabytku z nowoczesną przestrzenią wystawienniczą.
Punkt widokowy i nowoczesne atrakcje
Na tarasie widokowym wieży znajduje się luneta, przez którą można podziwiać panoramę Krosna. Widoczne są również wzniesienia Beskidu Niskiego oraz Pogórza Strzyżowskiego. To miejsce szczególnie cenione przez miłośników fotografii.
Co więcej, podczas zwiedzania dostępne są nowoczesne gogle VR. Umożliwiają one wirtualny lot balonem nad historycznym Krosnem, co stanowi atrakcyjne uzupełnienie tradycyjnego zwiedzania.
Znaczenie Wieży Zegarowej dla Krosna
Wieża Zegarowa w Krośnie to nie tylko zabytek architektury. To także świadectwo bogactwa miasta i przedsiębiorczości jego dawnych mieszkańców. Łączy w sobie funkcje sakralne, obronne i muzealne. Dzięki temu pozostaje jednym z najcenniejszych symboli Krosna.
Uwielbiam odkrywać miejsca, w których nie byłem. Chodzę po górach i podróżuję. Interesuje mnie historia, sport oraz etnografia. Zajmuję się także genealogią rodzinną.
Jeżeli masz ochotę wesprzeć moją pracę wirtualną kawą ☕ — poniżej możesz to zrobić. Dziękuję!
