Muzeum chleba w Radzionkowie – historia i tradycje piekarskie

SPIS TREŚCI

Zwiń

Muzeum Chleba, Szkoły i Ciekawostek w Radzionkowie to wyjątkowa, prywatna placówka edukacyjno-kulturowa na mapie Górnego Śląska. Powstała w 2000 roku i od początku skupia się na historii wytwarzania chleba, dawnych tradycjach piekarniczych oraz codziennym życiu minionych pokoleń. Obiekt znajduje się w Radzionkowie, w dzielnicy Rojca, przy ulicy Zofii Nałkowskiej 5.

To pierwsze w Polsce muzeum o tak szerokiej i kompleksowej tematyce związanej z chlebem.

Od prywatnej pasji do ogólnopolskiej atrakcji

Twórcą muzeum jest Piotr Mankiewicz – piekarz z pasji i kolekcjoner z zamiłowania. Początkowo gromadził on dawne narzędzia pracy piekarzy i cukierników, kupując je głównie na targach staroci. Z czasem kolekcja zaczęła się dynamicznie rozrastać.

Pierwotnym planem było umieszczenie muzeum w zabytkowej kamienicy w Bytomiu. Projektu jednak nie udało się zrealizować. Ostatecznie placówkę otwarto 26 kwietnia 2000 roku w Radzionkowie, gdzie działa do dziś. Do 6 października 2015 roku muzeum funkcjonowało jako część firmy „Izi” Piotr Mankiewicz.

Szacunek do chleba i łączenie pokoleń

Misją Muzeum Chleba, Szkoły i Ciekawostek jest kultywowanie szacunku do chleba oraz pielęgnowanie polskich tradycji z nim związanych. Placówka od początku stawia na edukację poprzez doświadczenie i bezpośredni kontakt z historią.

Zwiedzający nie tylko oglądają eksponaty, ale także aktywnie uczestniczą w warsztatach. Mogą własnoręcznie formować ciasto, wypiekać bułki lub chałki, a następnie zjeść je po zakończeniu zwiedzania. Dzięki temu muzeum skutecznie trafia do odbiorców w każdym wieku.

Rocznie placówkę odwiedza około 40 tysięcy osób – od przedszkolaków po seniorów.

Zbiory Muzeum Chleba w Radzionkowie

Zbiory muzeum liczą kilkanaście tysięcy eksponatów pochodzących z okresu od XVI do XXI wieku. Obejmują one przede wszystkim przedmioty związane z historią chleba i piekarstwa, ale także szeroko pojętą kulturą materialną.

Wśród eksponatów znajdują się:

• maszyny i urządzenia piekarnicze oraz cukiernicze,
• dawne wyposażenie wnętrz,
• przedmioty codziennego użytku i regionalne stroje,
• dokumenty, fotografie, grafiki i pocztówki,
• książki i publikacje historyczne.

Jedną z ciekawszych atrakcji są tzw. pieniądze chlebowe, używane w czasach kryzysu wyłącznie do zakupu pieczywa.

Dawna szkoła i „bacówka”

W siedzibie muzeum zaaranżowano kilka tematycznych przestrzeni. Jedną z nich jest sala „bacówka”, utrzymana w góralskim stylu i wykonana przez autentycznych górali. Drugą jest wiernie odtworzona dawna szkoła sprzed stu lat.

Zwiedzający mogą usiąść w zabytkowych ławkach i zobaczyć, jak wyglądała nauka w przeszłości. Dzieci pisały wtedy na tabliczkach, a kary cielesne były na porządku dziennym. Ta część ekspozycji szczególnie przemawia do wyobraźni młodszych i starszych gości.

Wystawy stałe i inicjatywy muzeum

Muzeum Chleba, Szkoły i Ciekawostek udostępnia cztery wystawy stałe:

1. Od ziarenka do bochenka
2. W dawnej szkole
3. Stroje rozbarskie (bytomskie)
4. Niecodzienne przedmioty codziennego użytku

Każda z nich prezentuje inny aspekt życia codziennego i tradycji regionu.

Działania społeczne i wydarzenia

Placówka aktywnie uczestniczy w wydarzeniach kulturalnych. Od 2006 roku znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, a od 2010 roku bierze udział w kolejnych edycjach Industriady.

Muzeum organizuje również liczne inicjatywy, takie jak:

1. święcenie pokarmów wielkanocnych w strojach rozbarskich,
2. akcję „Łączymy pokolenia – pamiętajcie o rodzicach”,
3. działalność wydawniczą i edukacyjną.

Ważna rola Muzeum Chleba w Radzionkowie

Muzeum Chleba, Szkoły i Ciekawostek to miejsce, które w przystępny sposób łączy historię, edukację i doświadczenie. Dzięki autentycznym zbiorom i interaktywnej formule skutecznie buduje most między przeszłością a współczesnością.

To nie tylko muzeum, ale także przestrzeń spotkań, nauki i refleksji nad codziennymi wartościami.

zdjęcia: Dorota Wawak

Źródło:

[1] https://muzeum-chleba.pl/