Muzeum chleba w Radzionkowie
Muzeum Chleba, Szkoły i Ciekawostek w Radzionkowie to wyjątkowa, prywatna placówka edukacyjno-kulturowa na mapie Górnego Śląska. Powstała w 2000 roku i od początku skupia się na historii wytwarzania chleba, dawnych tradycjach piekarniczych oraz codziennym życiu minionych pokoleń. Obiekt znajduje się w Radzionkowie, w dzielnicy Rojca, przy ulicy Zofii Nałkowskiej 5.
To pierwsze w Polsce muzeum o tak szerokiej i kompleksowej tematyce związanej z chlebem.
Od prywatnej pasji do ogólnopolskiej atrakcji
Twórcą muzeum jest Piotr Mankiewicz – piekarz z pasji i kolekcjoner z zamiłowania. Początkowo gromadził on dawne narzędzia pracy piekarzy i cukierników, kupując je głównie na targach staroci. Z czasem kolekcja zaczęła się dynamicznie rozrastać.
Pierwotnym planem było umieszczenie muzeum w zabytkowej kamienicy w Bytomiu. Projektu jednak nie udało się zrealizować. Ostatecznie placówkę otwarto 26 kwietnia 2000 roku w Radzionkowie, gdzie działa do dziś. Do 6 października 2015 roku muzeum funkcjonowało jako część firmy „Izi” Piotr Mankiewicz.
Szacunek do chleba i łączenie pokoleń
Misją Muzeum Chleba, Szkoły i Ciekawostek jest kultywowanie szacunku do chleba oraz pielęgnowanie polskich tradycji z nim związanych. Placówka od początku stawia na edukację poprzez doświadczenie i bezpośredni kontakt z historią.
Zwiedzający nie tylko oglądają eksponaty, ale także aktywnie uczestniczą w warsztatach. Mogą własnoręcznie formować ciasto, wypiekać bułki lub chałki, a następnie zjeść je po zakończeniu zwiedzania. Dzięki temu muzeum skutecznie trafia do odbiorców w każdym wieku.
Rocznie placówkę odwiedza około 40 tysięcy osób – od przedszkolaków po seniorów.
Zbiory Muzeum Chleba w Radzionkowie
Zbiory muzeum liczą kilkanaście tysięcy eksponatów pochodzących z okresu od XVI do XXI wieku. Obejmują one przede wszystkim przedmioty związane z historią chleba i piekarstwa, ale także szeroko pojętą kulturą materialną.
Wśród eksponatów znajdują się:
- maszyny i urządzenia piekarnicze oraz cukiernicze,
- dawne wyposażenie wnętrz,
- przedmioty codziennego użytku i regionalne stroje,
- dokumenty, fotografie, grafiki i pocztówki,
- książki i publikacje historyczne.
Jedną z ciekawszych atrakcji są tzw. pieniądze chlebowe, używane w czasach kryzysu wyłącznie do zakupu pieczywa.
Dawna szkoła i „bacówka”
W siedzibie muzeum zaaranżowano kilka tematycznych przestrzeni. Jedną z nich jest sala „bacówka”, utrzymana w góralskim stylu i wykonana przez autentycznych górali. Drugą jest wiernie odtworzona dawna szkoła sprzed stu lat.
Zwiedzający mogą usiąść w zabytkowych ławkach i zobaczyć, jak wyglądała nauka w przeszłości. Dzieci pisały wtedy na tabliczkach, a kary cielesne były na porządku dziennym. Ta część ekspozycji szczególnie przemawia do wyobraźni młodszych i starszych gości.
Wystawy stałe i inicjatywy muzeum
Muzeum Chleba, Szkoły i Ciekawostek udostępnia cztery wystawy stałe:
- Od ziarenka do bochenka
- W dawnej szkole
- Stroje rozbarskie (bytomskie)
- Niecodzienne przedmioty codziennego użytku
Każda z nich prezentuje inny aspekt życia codziennego i tradycji regionu.
Działania społeczne i wydarzenia
Placówka aktywnie uczestniczy w wydarzeniach kulturalnych. Od 2006 roku znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, a od 2010 roku bierze udział w kolejnych edycjach Industriady.
Muzeum organizuje również liczne inicjatywy, takie jak:
- święcenie pokarmów wielkanocnych w strojach rozbarskich,
- akcję „Łączymy pokolenia – pamiętajcie o rodzicach”,
- działalność wydawniczą i edukacyjną.
Ważna rola Muzeum Chleba w Radzionkowie
Muzeum Chleba, Szkoły i Ciekawostek to miejsce, które w przystępny sposób łączy historię, edukację i doświadczenie. Dzięki autentycznym zbiorom i interaktywnej formule skutecznie buduje most między przeszłością a współczesnością.
To nie tylko muzeum, ale także przestrzeń spotkań, nauki i refleksji nad codziennymi wartościami.
zdjęcia: Dorota Wawak
Źródło:
Uwielbiam odkrywać miejsca, w których nie byłem. Chodzę po górach i podróżuję. Interesuje mnie historia, sport oraz etnografia. Zajmuję się także genealogią rodzinną.