Drewniany kościół w Łodygowicach – architektura i historia lokalna
Ponadto jest to jeden z największych kościołów drewnianych w polskich Beskidach, co dodatkowo podnosi jego wartość kulturową.
Początki parafii i pierwsza świątynia
Historia parafii w Łodygowicach sięga XIII wieku. Według najstarszych źródeł, w 1373 roku nastąpiła erekcja parafii. Wcześniej istniała tu kaplica pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika, podlegająca parafii w Żywcu.
Jednak wraz z rozwojem miejscowości pojawiła się potrzeba większej świątyni. Dlatego w pierwszej połowie XVII wieku podjęto decyzję o rozbudowie istniejącego obiektu.
Kościół w Łodygowicach – budowa w XVII wieku
W latach 1634–1636 wzniesiono obecny kościół. Prace odbywały się z inicjatywy ks. Stanisława Kaszkowicza, przy wsparciu wojewody mazowieckiego Stanisława Warszyckiego oraz parafian. W tym czasie świątynia otrzymała nowych patronów – świętych Apostołów Szymona i Judę Tadeusza.
Kościół konsekrowano 8 maja 1636 roku. Następnie, w 1644 roku, dobudowano dzwonnicę, która wcześniej stała osobno. Od tego momentu bryła świątyni zaczęła nabierać obecnego charakteru.
Kolejne rozbudowy i przebudowy
W 1687 roku, dzięki fundacji Jakuba Świerczka z Rybarzowic, rozebrano stare prezbiterium i wzniesiono nowe, większe. Dodatkowo zostało ono pomalowane. Następnie, w latach 1748–1799, poszerzono nawę główną oraz dobudowano boczne kaplice: Matki Bożej Różańcowej i św. Franciszka z Asyżu.
W 1797 roku przebudowano wieżę, nadając jej baniasty hełm z izbicą. Były to ostatnie znaczące modernizacje. Od tego czasu kościół zachował swój historyczny kształt aż do dziś.
Architektura i konstrukcja świątyni
Kościół zbudowano z drewna modrzewiowego, w konstrukcji zrębowej. Obiekt jest orientowany i jednonawowy, o planie krzyża. Dach pokrywa tradycyjny gont, natomiast hełm wieży i sygnaturka zostały obite blachą.
Charakterystycznym elementem są soboty, czyli zadaszone krużganki okalające kościół. Pełniły one funkcję schronienia dla wiernych, którzy przybywali z odległych części parafii już w sobotę.
Do prezbiterium od wschodu przylega kaplica Ogrojec z figurą Chrystusa Frasobliwego. Od północy znajduje się zakrystia, natomiast po bokach nawy umieszczono dwie kaplice boczne.
Wnętrze i wyposażenie kościoła
Środek świątyni zachwyca bogactwem detali. Znajduje się tu osiem ołtarzy, w tym:
- ołtarz główny w stylu rokoko,
- ołtarze barokowe,
- ołtarze neogotyckie z 1914 roku.
Ponadto zachowały się barokowe obrazy, konfesjonał, chrzcielnica oraz cenny biały ornat z XVI wieku. Szczególną uwagę zwraca polichromia z 1929 roku, autorstwa malarza Giebułtowskiego.
Unikatowa zasłona wielkopostna
Wyjątkowym zabytkiem jest wielkopostna zasłona z 1842 roku. Została ona namalowana przez Antoniego Chrząstkiewicza i jego syna Wincentego. Przedstawia osiem scen Męki Pańskiej, w tym Ostatnią Wieczerzę i Ukrzyżowanie.
Zasłona była używana w okresie Wielkiego Postu. Po latach przechowywania na strychu przeszła konserwację w 2022 roku. Obecnie posiada specjalną konstrukcję umożliwiającą bezpieczne przechowywanie.
Kościół dziś i tradycje parafialne
Dziś kościół w Łodygowicach pozostaje żywym centrum życia religijnego. Szczególnym wydarzeniem jest Niedziela Palmowa, podczas której plac kościelny wypełniają barwne stroje żywieckie i wysokie, ręcznie robione palmy.
Kościół jest dostępny dla zwiedzających przed i po Mszach Świętych. Aktualne informacje można znaleźć na stronie internetowej parafii.
Drewniane dziedzictwo – cerkwie, kościoły, skanseny itp.
Ten artykuł jest częścią cyklu poświęconego drewnianej architekturze. Na Travelseries znajdziesz szczegółowe opisy zabytkowych cerkwi, kościołów, dzwonnic oraz parków etnograficznych nie tylko z Polski. Jeżeli chcesz zobaczyć pełny przewodnik po tej wyjątkowej części dziedzictwa kulturowego, przejdź do strony głównej projektu.
→ Przejdź do przewodnika „Drewnianym szlakiem”
Uwielbiam odkrywać miejsca, w których nie byłem. Chodzę po górach i podróżuję. Interesuje mnie historia, sport oraz etnografia. Zajmuję się także genealogią rodzinną.
Jeżeli masz ochotę wesprzeć moją pracę wirtualną kawą ☕ — poniżej możesz to zrobić. Dziękuję!
