Kościół św. Andrzeja w Hodslavicach – historia i zabytki sakralne
Kościół w Hodslavicach: historia
Budowę kościoła rozpoczęto w latach 80-tych. XV wieku. Najstarsze źródła wspominają o proboszczu parafii w Hodslavicach już w 1419 roku. Nad wejściem do świątyni zachowała się belka z datą 1482, co wskazuje na czas ukończenia budowy. Kolejna data, 1551, odkryta na belce w wieży kościelnej, prawdopodobnie oznacza przeprowadzenie remontu lub przejęcie obiektu przez Braci Czeskich, którzy użytkowali świątynię do 1624 roku.
W 1624 roku kościół w Hodslavicach przeszedł pod administrację jezuitów z Nowego Jiczyna. W ciągu wieków obiekt był wielokrotnie remontowany – w 1864, 1875, 1892, 1895 (po uderzeniu pioruna), 1941, 1975 i 1995 roku. Na początku XX wieku świątynia groziła rozbiórką z powodu budowy nowego kościoła w pobliżu, jednak dzięki uznaniu jej za zabytek przez namiestnictwo morawskie w 1908 roku, udało się go uratować.
W 2010 roku rozpoczęto kompleksowe prace konserwatorskie, mające na celu zachowanie drewnianej konstrukcji i historycznego wyposażenia.
Zmiany religijne i użytkowanie kościoła
Na przestrzeni XV i XVI wieku w Hodslavicach szerzył się umiarkowany utrakwizm, a następnie nauki Braci Czeskich i luteranizm. W tym czasie kościół służył również do nabożeństw niekatolickich, co wpłynęło na jego wygląd.
Najpóźniej około 1560 roku plebania znalazła się w posiadaniu niekatolickiego pastora. Kolejni duchowni działali w latach 1588, 1600, 1614, a ostatni – nieznany z nazwiska – w 1624 roku, kiedy kościół wrócił pod administrację katolicką. Katolicka plebania wznowiła działalność dopiero w 1858 roku. Do tego czasu Hodslavice należały kolejno do parafii w Novým Jičínie, Štramberku i Životicach.
Architektura i wyposażenie
Kościół św. Andrzeja stoi zorientowany i jednonawowy; zbudowano go w konstrukcji zrębowej. Nawa ma plan zbliżony do kwadratu, natomiast prezbiterium zamknięto trójbocznie. Na łuku tęczowym zachowały się fragmenty manierystycznej polichromii.
Najcenniejszy element wyposażenia stanowi Madonna Hodslavska – rzeźba Matki Bożej wykonana między 140 a 142 rokiem. W kościele wystawiono jej kopię, a oryginał przechowuje się w bezpiecznym miejscu, aby chronić zabytek.
Drewniany kościół zachwyca prostotą formy i mistrzostwem średniowiecznego ciesielstwa. Jego konstrukcja zrębowa oraz zachowane elementy historyczne czynią go jednym z najcenniejszych zabytków drewnianej architektury sakralnej w kraju morawsko-śląskim.
Znaczenie kulturowe
Kościół św. Andrzeja jest symbolem wielowiekowej historii Hodslavic. Zachowany w dobrym stanie drewniany budynek stanowi unikatowy przykład średniowiecznej architektury sakralnej w regionie. Obiekt wpisano na listę zabytków i podlega ochronie konserwatorskiej. Dzięki temu pozwala współczesnym zwiedzającym poznać historię oraz religijne dzieje Moraw.
Drewniane dziedzictwo – cerkwie, kościoły, skanseny itp.
Ten artykuł jest częścią cyklu poświęconego drewnianej architekturze. Na Travelseries znajdziesz szczegółowe opisy zabytkowych cerkwi, kościołów, dzwonnic oraz parków etnograficznych nie tylko z Polski. Jeżeli chcesz zobaczyć pełny przewodnik po tej wyjątkowej części dziedzictwa kulturowego, przejdź do strony głównej projektu.
→ Przejdź do przewodnika „Drewnianym szlakiem”
Uwielbiam odkrywać miejsca, w których nie byłem. Chodzę po górach i podróżuję. Interesuje mnie historia, sport oraz etnografia. Zajmuję się także genealogią rodzinną.
Jeżeli masz ochotę wesprzeć moją pracę wirtualną kawą ☕ — poniżej możesz to zrobić. Dziękuję!
