Kaplica św. Cyryla i Metodego – historia i architektura sakralna
Do inicjatywy powrócono w 1881 roku. Wówczas kolejny festyn przyniósł 500 guldenów. Przełom nastąpił w 1888 roku, gdy hrabia Kinský podarował pod budowę kaplicy niezbędną ziemię oraz materiał budowlany. Następnie w latach 1889–1895 zorganizowano dużą zbiórkę, dzięki temu kaplica na Radhoście zgromadziła aż 8 000 guldenów.
„Wołoska Madonna” i wsparcie artystów
Ważną rolę w finansowaniu budowy odegrał malarz Adolf Liebscher. Z tej okazji namalował tryptyk „Wołoska Madonna”, który zaprezentowano na Czesko-Słowiańskiej Wystawie Etnograficznej w Pradze. Komitet budowy kaplicy odkupił obraz o wartości 4 000 guldenów za jedynie 800 guldenów. Pozostałą kwotę artysta przekazał jako dar.
Co więcej, tryptyk wystawiano później w Czechach i na Morawach. Dzięki temu udało się zebrać kolejne 6 000 guldenów. Oryginał obrazu do dziś znajduje się w kaplicy na Radhošťu.
Kaplica na Radhoście: budowa i jej poświęcenie
Budowę kaplicy rozpoczęto w 1896 roku. 5 lipca 1896 roku uroczyście wmurowano i poświęcono kamień węgielny. Projekt przygotował architekt Skibińský, który nadał świątyni styl bizantyjski. W ten sposób nawiązał do bizantyjskiego pochodzenia świętych Cyryla i Metodego.
Ukończoną kaplicę poświęcił 11 września 1898 roku ołomuniecki arcybiskup Theodor Kohn. Od tego momentu obiekt oddano do użytku publicznego. Całkowity koszt budowy wyniósł około 20 000 guldenów.
Wystrój wnętrza i symbolika kaplicy
Kaplica została ozdobiona marmurowym ołtarzem poświęconym św. Cyrylowi i Metodemu. Autorem rzeźby był Neumann z Kroměříža. W 1904 roku dobudowano prawy boczny ołtarz, przeznaczony dla obrazów Valašské Madony. Dziś oryginał zastępuje kopia wykonana przez malarza Otakara Pavlovskiego.
W przeciwległym ołtarzu umieszczono obraz Piety, przedstawiający Matkę Boską z ciałem Chrystusa. Dodatkowo osiem witraży ukazuje sceny z życia Cyryla i Metodego, a także postacie św. Jadwigi, św. Ludmiły, św. Wacława i św. Jana Nepomucena.
Nad wejściem do kaplicy widnieje wymowny napis:
„Miłujcie się, Słowianie, i zjednoczcie się we wierze, którą tu głosili święci Cyryl i Metody”. Symbolizuje on ideę jedności chrześcijaństwa obrządku wschodniego i zachodniego.
Macierz Radhošťska i rozwój kaplicy
W 1905 roku powołano Macierz Radhošťską, której celem było utrzymanie kaplicy. Z jej inicjatywy w 1926 roku kamienne ściany obito gontem, a obok świątyni dobudowano dzwonnicę.
W sierpniu 1906 roku górę Radhošť odwiedził arcybiskup František Bauer, następca Theodora Kohna. Później przyczynił się on również do budowy drogi z Frenštátu na Pustevny, co znacznie ułatwiło dostęp do kaplicy.
Pomnik świętych i trudny okres powojenny
W 1930 roku rzeźbiarz Albín Polášek, pochodzący z Frenštátu i mieszkający w USA, podarował Macierzy Radhošťskiej monumentalną rzeźbę św. Cyryla i Metodego. Dziś stoi ona przed kaplicą na szczycie góry Radhošť.
Niestety w 1951 roku Macierz Radhošťska została zlikwidowana przez władze komunistyczne. Jej działalność wznowiono dopiero w 1994 roku.
Renowacje i współczesna opieka nad kaplicą
Po reaktywacji stowarzyszenia rozpoczęto intensywne prace remontowe. W 1995 roku wykonano nową instalację elektryczną. W 2003 roku zakończono kompleksową renowację dzwonnicy. Ponadto wykonano nowy stół ofiarny z marmuru karraryjskiego.
Obecnie Macierz Radhošťska finansuje odnawianie witraży. Łączne koszty renowacji w latach 1995–2009 wyniosły niemal 5 milionów koron czeskich.
Kaplica na Radhoście jako symbol góry
Od 1898 roku góra Radhošť jest nierozerwalnie związana z kaplicą św. Cyryla i Metodego. Dziś stanowi ona nie tylko ważne miejsce kultu religijnego, lecz także symbol historii, tożsamości i jedności Słowian.
Uwielbiam odkrywać miejsca, w których nie byłem. Chodzę po górach i podróżuję. Interesuje mnie historia, sport oraz etnografia. Zajmuję się także genealogią rodzinną.
Jeżeli masz ochotę wesprzeć moją pracę wirtualną kawą ☕ — poniżej możesz to zrobić. Dziękuję!
