Chlebowa Chata w Górkach Małych – tradycja i zwiedzanie skansenu
Gospodarze Chaty zapraszają na spotkanie z „okruchem tradycji”. Uczą, pokazują i przypominają, jak wiele pracy kryje się w zwykłym bochenku chleba.
Od ziarenka do bochenka – rok pracy rolnika
Zanim powstanie chleb, potrzeba całego roku ciężkiej pracy rolnika. Najpierw trzeba zasiać zboże, następnie o nie dbać, a później zebrać plony. Dopiero wtedy można przejść do dalszych etapów.
W stodole Chlebowej Chaty gospodarze pokazują dawne maszyny rolnicze. Opowiadają, jak wyglądała praca w polu i w gospodarstwie. Dzięki temu łatwiej zrozumieć, jak długa była droga „od ziarenka do bochenka”.
Przygotowanie zaczynu – początek wypieku chleba
Przygotowania do wypieku chleba zaczynają się znacznie wcześniej. Zazwyczaj wieczorem, dzień przed wypiekiem, w drewnianej dzieży przygotowuje się zaczyn.
Do dzieży trafia kawałek ciasta z poprzedniego wypieku. Następnie zasypuje się go mąką żytnią i zalewa ciepłą wodą. Całość trzeba dokładnie wymieszać i odstawić na około 12 godzin fermentacji.
To właśnie wtedy zaczyna się magia. Następnego dnia z dzieży wydobywa się bardzo charakterystyczny zapach. Dla niektórych jest on zaskakujący, a nawet zabawny. Jak powiedział pewien przedszkolak: „Ale z tego bimbrem jedzie”.
Co dalej z ciastem? Tego trzeba doświadczyć
Fermentacja to dopiero początek. Kolejne etapy wyrabiania, formowania i pieczenia ciasta prowadzą do powstania pachnącego bochenka chleba. Jednak tej drogi nie da się opisać w kilku zdaniach.
Dlatego właśnie warto odwiedzić Chlebową Chatę. Tutaj wszystko można zobaczyć na własne oczy i poczuć pod rękami.
Podpłomyki – pierwszy smak świeżego pieczywa
Zanim do pieca trafił chleb, dawniej pieczono podpłomyki. Miały one zaspokoić pierwszy głód świeżego pieczywa.
W Chlebowej Chacie każdy uczestnik warsztatów robi własnego podpłomyka. Po upieczeniu można posmarować go masłem lub smalcem. Można też polać go miodem. Do tego podaje się kawę zbożową z mlekiem.
To proste jedzenie, jednak smak zapada w pamięć na długo.
Masło, ser i maślanka – jak powstają?
Podczas wizyty gospodarze pokazują również, jak dawniej wyrabiano produkty mleczne. Kluczowe są tu mleko i śmietana, a także odpowiednie narzędzia.
Najpierw zbiera się śmietanę, dawniej chochlą, a później przy użyciu wirówek. Następnie śmietanę ubija się w maselnicy. Co ciekawe, istniało wiele typów tego urządzenia.
Na końcu masło trafia do rzeźbionej ćwiartki. Ozdobne wzory nie były tylko dekoracją. Pomagały także w porcjowaniu i przechowywaniu masła.
Pszczoły i miód – słodki efekt ciężkiej pracy
W Chlebowej Chacie nie mogło zabraknąć opowieści o pszczołach. Gospodarze tłumaczą, jak powstaje miód i jaką drogę muszą pokonać pszczoły.
Przy odległości ula od kwiatów około jednego kilometra, pszczoły pokonują nawet 40 000 kilometrów, aby powstał jeden słoik miodu. To dystans równy okrążeniu Ziemi wzdłuż równika.
Podczas opowieści nie brakuje ciekawostek, humoru i praktycznych porad.
Dla dzieci i dorosłych – każdy znajdzie coś dla siebie
Chlebowa Chata nie jest muzeum z zakazem dotykania. Wręcz przeciwnie. Dzieci mogą mielić zboże na żarnach, młócić cepem i wsiąść na zabytkowy traktor Ursus C-45.
Dorośli natomiast często wracają myślami do własnego dzieciństwa. To dla nich nie pokaz, lecz przypomnienie dawnych czasów. Wspomnienia szybko ożywają, a rozmowom nie ma końca.
Co jeszcze można zobaczyć na miejscu?
Na terenie gospodarstwa znajdują się:
- chata z piecem chlebowym,
- stodoła z dawnym sprzętem rolniczym,
- żuraw,
- stare ule,
- wiatrak.
Obiekt należy do Szlaku Gospodarstw Edukacyjnych Województwa Śląskiego. Warsztaty są odpłatne i wymagają wcześniejszej rezerwacji.
Dlaczego warto tu przyjechać?
Misją Chlebowej Chaty jest odbudowanie szacunku do chleba i ludzkiej pracy. Bochenek chleba to efekt wysiłku wielu osób, nie tylko piekarza, lecz także rolnika.
Zapach pieczonego chleba, smak masła i miodu oraz atmosfera dawnej wsi sprawiają, że chce się tu wracać.
Żródło:
[1] https://www.chlebowachata.pl/
Uwielbiam odkrywać miejsca, w których nie byłem. Chodzę po górach i podróżuję. Interesuje mnie historia, sport oraz etnografia. Zajmuję się także genealogią rodzinną.
Jeżeli masz ochotę wesprzeć moją pracę wirtualną kawą ☕ — poniżej możesz to zrobić. Dziękuję!
