Drewniana cerkiew w Łodzinie
Cerkiew Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Łodzinie to drewniana, filialna cerkiew greckokatolicka z 1743 roku, położona na skraju wsi, tuż nad opadającą ku Sanowi krawędzią wzniesienia. Obiekt w 1996 roku wpisano na listę zabytków i włączono do podkarpackiego Szlaku Architektury Drewnianej. Dzięki temu stanowi ważny punkt na mapie regionalnych zabytków sakralnych.
W miejscu poprzedniego obiektu
Choć świątynia powstała w miejscu wcześniejszego, zniszczonego podczas najazdu tatarskiego obiektu, jej obecna forma zachowała liczne elementy pierwotne. Kolejne remonty – przeprowadzone m.in. w 1875 roku (z inicjatywy ks. Iwana Hanczakowskiego). W 1900 roku oraz w latach 60-tych i 70-tych XX wieku – remonty pozwoliły utrzymać cerkiew w bardzo dobrym stanie. Warto dodać, że w trakcie prac remontowych w latach 80-tych wnętrze pokryto boazerią, która przykryła wcześniejszą polichromię.
Po II wojnie światowej cerkiew została przejęta przez Kościół rzymskokatolicki. Od tego czasu pełni funkcję kościoła filialnego parafii w Mrzygłodzie. Mimo adaptacji do liturgii łacińskiej nie wprowadzono znaczących zmian w wystroju. W ten sposób został zachowany ikonostas z 1875 roku oraz kilka dziewiętnastowiecznych ikon – przeniesionych z nieistniejącej dziś świątyni w Mrzygłodzie – nadal tworzą spójną, historyczną całość.
Architektura cerkwi
Pod względem architektonicznym cerkiew reprezentuje typ trójdzielny, orientowany, o konstrukcji zrębowej. Jednocześnie stanowi wczesny i wyjątkowo wyrazisty przykład latynizacji, czyli stopniowego upodabniania cerkiewnego budownictwa drewnianego do kościołów zachodnich. Przejawia się to choćby w równej wysokości zrębu wszystkich trzech członów, w zastosowaniu wspólnego dachu kalenicowego nad nawą i babińcem czy w dodaniu niewielkiej, niskiej wieży ukrytej pod jednym dachem. Dachy oraz ściany pokryte są gontem, a nad nawą wznosi się charakterystyczna baniasta wieżyczka z pseudolatarnią. Całość harmonijnie współgra z otaczającym starodrzewem i krajobrazem doliny Sanu.
Wnętrze świątyni
Wewnątrz, oprócz ikonostasu, znajdują się również ikony ludowe z połowy XIX wieku. Mieści się tu także kilka cennych przedmiotów liturgicznych, takich jak XIX-wieczny krucyfiks, kielich z 1860 roku czy puszka ozdobiona kwiatowymi girlandami. Wszystko to sprawia, że świątynia – mimo stosunkowo niewielkich rozmiarów – zachwyca bogactwem artystycznym i historycznym.
Cerkiew można swobodnie oglądać z zewnątrz, natomiast wejście do środka jest możliwe po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym z opiekunem obiektu. Dzięki temu zwiedzający mają szansę zobaczyć jedną z najciekawszych i najbardziej charakterystycznych drewnianych cerkwi regionu.
Źródła:
[1] cerkiewne.tematy.net
[2] zabytek.pl
Uwielbiam odkrywać miejsca, w których nie byłem. Chodzę po górach i podróżuję. Interesuje mnie historia, sport oraz etnografia. Zajmuję się także genealogią rodzinną.
Jeżeli masz ochotę wesprzeć moją pracę wirtualną kawą ☕ — poniżej możesz to zrobić. Dziękuję!
